Ga naar de inhoud

Overheidsfonds moet hightechbedrijven beschermen tegen ongewenste eigenaren

Het kabinet zet 100 miljoen euro apart om te voorkomen dat bedrijven van “strategisch belang” via investeringen of overnames in handen komen van ongewenste eigenaren. Het plan is gisteren, op Prinsjesdag, gepubliceerd door het ministerie van Economische Zaken.

Bij ‘ongewenste eigenaren’ wordt er vrij snel gekeken naar China en ook Rusland. Met name China is druk bezig een technologische grootmacht te worden, iets wat met argusogen wordt gevolgd door het Westen. In een Kamerbrief van minister Adriaansens wordt het geld omschreven als “laatste redmiddel” bij risico’s voor de nationale veiligheid als wetgeving of een investering van andere partijen geen soelaas bieden.

Het is een aanvulling op een nieuwe wet, waarmee kan worden ingegrepen als overnames de nationale veiligheid raken. “Maar als de wet niet toereikend genoeg is, kun je ook tijdelijk een bedrijfsbelang nemen”, legt een woordvoerder uit.

Eerder ingegrepen

Economische Zaken heeft afgelopen jaren al een paar keer ingegrepen. Bijvoorbeeld in 2020, toen het een lening van 20 miljoen euro gaf aan Smart Photonics. Dat is een bedrijf dat chips maakt die werken op basis van licht in aanvulling op elektriciteit, waardoor de chips sneller en zuiniger wordem. Er stond toen een Chinees bedrijf klaar om te investeren, maar dat zag het ministerie niet zitten. Een ander voorbeeld, waarbij zelfs al sprake was van Chinese zeggenschap, was LioniX, dat ook actief is in de chipsector.

In die twee gevallen moest het ministerie “heel veel schakelen” met het ministerie van Financiën om op korte termijn geld te krijgen voor een investering. “Nu hebben we het zo geregeld dat we voor de komende twee jaar wel middelen hebben om in te grijpen.” Volgens de woordvoerder zijn er nu niet meer zorgen over potentiële overnames, maar is het bewustzijn van de risico’s toegenomen. “We willen binnen Europa onze afhankelijkheid van landen buiten de EU verminderen.”

Het fonds is, net als de nieuwe wet, ‘landenneutraal’. Maar de voorbeelden van Smart Photonics en LioniX illustreren dat er een behoorlijke kans is dat via dit fonds overnames of investeringen door Chinese bedrijven tegengehouden zullen worden.

Het geld is niet alleen bedoeld voor techbedrijven, maar ook voor andere bedrijven die van strategische belang zijn. Naast technologie gaat het bijvoorbeeld om “essentiële leveranciers” van Defensie en van de inlichtingendiensten. De praktijk zal moeten uitwijzen waar het geld daadwerkelijk naartoe gaat.

Economische Zaken zal van investeringen het parlement op de hoogte stellen. Het geld – 50 miljoen euro dit jaar en 50 miljoen volgend jaar – wordt niet direct via het ministerie verstrekt. Het wordt gestald bij Invest-NL, een investeringsvehikel van de Nederlandse overheid.

‘Verkapt protectionisme’

Vanuit de industrie wordt wisselend gereageerd. Belangenorganisatie van de technologische industrie FME benadrukt dat “terughoudendheid en precisie” van groot belang zijn. “Dit moet geen vorm van verkapt protectionisme worden.”

Werkgeversorganisatie VNO-NCW noemt het fonds een goede zaak. “Stel dat er in Nederland een bedrijf is met bepaalde technologieën die niet zo wenselijk zijn om naar het buitenland te gaan vanwege economische veiligheid, dan moet Nederland er wel voor kunnen zorgen dat een onderneming kan doorgroeien.”

Photon Delta, brancheorganisatie van de fotonica-industrie, noemt het een “belangrijke eerste stap”, maar benadrukt ook dat het geld niet voldoende zal zijn. “De waarde van de bedrijven die interesse trekken van ongewenste partijen ligt zeer waarschijnlijk een stuk hoger.”

De woordvoerder van Economische Zaken spreekt van een “reëel” budget. “Je doet dit vaak samen, met bijvoorbeeld Invest-NL en institutionele beleggers. We zullen niet snel de enige financier zijn.”

Bron: nos.nl

Lees het hele artikel op nos.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *